بازگشت به مجله
آموزشتربیت فرزند۶ آبان ۱۴۰۵

بازی‌های خانگی با وسایل آشپزخانه؛ از نوزادی تا دوسالگی

برای بازی با کودک به اسباب‌بازی گران نیاز نیست. با قابلمه، جعبه، جوراب و چند دقیقه وقت، می‌شود هر روز بازی‌ای ساخت که به رشد کودک کمک می‌کند.

خیلی از مادرها نگران‌اند که اسباب‌بازی کافی یا وقت زیادی برای بازی با بچه ندارند. خبر خوب این است که یونیسف بازی را بخش مهمی از یادگیری و رشد کودک می‌داند و می‌گوید کودک از راه بازی محیط اطرافش را کشف می‌کند، مهارت‌هایش را تمرین می‌کند و با مراقبانش پیوند می‌گیرد. بیشتر این بازی‌ها با وسایلی شدنی است که همین حالا در خانه دارید.

پیش از شروع

  • فقط از وسایل سالم و بی‌خطر برای کودک استفاده کنید؛ چیزهای ریزی که در دهان جا می‌شوند را دور نگه دارید.
  • کنار کودک بمانید. یونیسف هم پیشنهاد می‌کند به کودک آزادی کشف بدهید، اما نزدیکش باشید.
  • هر بازی را با توانایی و حال کودک خودتان تطبیق دهید. لازم نیست همه‌چیز طبق برنامه پیش برود.

برای نوزادان (حدود ۲ تا ۶ ماه)

  • گفت‌وگوی نوبتی: وقتی نوزاد صدا درمی‌آورد، جوابش را بدهید و منتظر نوبت بعدی او بمانید. یونیسف این بازی را برای مهارت‌های زبان و گفت‌وگو مفید می‌داند.
  • لمس پارچه‌ها: پارچه‌های مختلف خانه، مثل حوله و روسری نخی را به دستش بدهید و درباره‌شان حرف بزنید: «این نرمه، این زبره».
  • روشن و خاموش: کلید چراغ را روشن و خاموش کنید و همزمان بگویید «روشن» و «خاموش». این کار رابطه علت و معلول و کلمه‌های تازه را به کودک می‌شناساند.

برای حدود ۹ ماه تا یک‌سالگی

  • ادا درآوردن: کارهای کودک را تقلید کنید؛ اگر دست زد، شما هم دست بزنید.
  • قایم‌باشک اسباب‌بازی: اسباب‌بازی را زیر یک پتو پنهان کنید و بگذارید پیدایش کند. به گفته یونیسف این بازی به کودک یاد می‌دهد چیزی که دیده نمی‌شود، هنوز وجود دارد.
  • اسم‌گذاری: به هر چیزی که کودک اشاره می‌کند، اسمش را بگویید.

برای ۱۸ ماه تا دوسالگی

  • داخل و بیرون: یک کاسه یا سطل بدهید و از کودک بخواهید اسباب‌بازی‌ها را داخلش بگذارد و بیرون بیاورد.
  • گروه موسیقی آشپزخانه: قابلمه و کاسه نشکن را برعکس کنید و با قاشق چوبی طبل بزنید.
  • بازی وانمودی: با هم عروسک را بخوابانید یا قاشق چوبی را میکروفون کنید.
  • دستیار کوچک خانه: کارهای ساده و مناسب سنش، مثل جدا کردن جوراب‌ها، به او بسپارید. یونیسف می‌گوید این کار به استقلال و اعتمادبه‌نفس کودک کمک می‌کند.
  • برج‌سازی: با جعبه‌ها یا ظرف‌های پلاستیکی برج بسازید و بگذارید خرابش کند.

وقتی چند بچه در خانه دارید

در خانواده‌های پرجمعیت، بچه‌های بزرگ‌تر می‌توانند شریک بازی کوچک‌ترها باشند. بازی «حدس بزن چه حیوانی‌ام» که یونیسف برای کودکان ۱ تا ۴ ساله پیشنهاد می‌کند، نمونه خوبی است: بزرگ‌ترها صدای حیوان را درمی‌آورند و کوچک‌ترها حدس می‌زنند. ساختن عروسک با جوراب کهنه و قصه‌گویی با صداهای مختلف هم بازی‌ای است که همه سنین در آن سهم دارند.

یک پیشنهاد برای محله

اگر در گروه مادران محله هستید، می‌توانید هر هفته یک بازی ساده را با هم امتحان کنید و تجربه‌تان را با بقیه در میان بگذارید. چند دقیقه بازی شاد و بی‌دغدغه، از هر اسباب‌بازی گرانی ارزشمندتر است.